You are here: Home > Ekologia > Stopień degradacji wód rzecznych

Stopień degradacji wód rzecznych

Stopień degradacji wód rzecznych oceniany jest podobnie jak w przypadku jezior. Badania ciągłe prowadzone są w sieci reperowej. Poza tym wszystkie rzeki objęte są badaniami podstawowymi.

Przykładowa rycina obrazująca stan zanieczyszczenia Wisły w Krakowie pokazuje zasadę klasyfikacji wód rzeki do poszczególnych klas czystości. Jakość wód ocenia się osobno dla 30 różnych parametrów. Każdy parametr zbadano w roku 1992 sześćdziesiąt trzy razy. Każde badanie umożliwia zaliczenie wód do poszczególnych klas czystości, które są określone dla wszystkich parametrów.

Wykres obrazuje zatem, ile procent zbadanych prób (z 63) mieści się w konkretnej klasie czystości. Stan wód Wisły w badanym okresie w przekroju Krakowa przekraczał stężenia zanieczyszczeń dopuszczalne nawet dla III klasy czystości wód przez cały rok. Nie znaczy to jednak, że każdy parametr przez cały rok przekracza dopuszczalne stężenia. Niektóre mogą w ogóle ich nie przekraczać i w przypadku danego parametru woda może zostać zaklasyfikowana do I klasy czystości przez cały rok. Tak było np. w przypadku niklu i odczynu. Jednak aby zaliczyć wody rzeki do wód nie spełniających norm nawet III klasy, wystarczy, iż jeden tylko parametr nie spełnia tych wymogów. Gdyby więc, przykładowo, tylko sód wykazywał we wszystkich badanych próbach przekroczenie odpowiednich dla III klasy stężeń, zaś reszta parametrów spełniała wymogi klasy I, to rzeka i tak zostałaby zaklasyfikowana do wód pozaklasowych.

Wymagania docelowe oznaczają udział poszczególnych klas czystości wód w rzekach polskich, jaki powinien zostać osiągnięty dla prawidłowego funkcjonowania środowiska w naszym kraju. Obecnie żaden parametr nie spełnia wymogów docelowych, nie mówiąc już o ich sumie.

Rzeki od najdawniejszych czasów wykorzystywane były jako bezpłatny środek transportu substancji zbędnych w danym miejscu. Jest to faktycznie bardzo efektywny środek transportowy, jednakże człowiek, przekształcił ten wodny szlak w płynący ściek.
Mimo to rozwiązanie problemu zanieczyszczenia rzek jest prostsze od problemu oczyszczania jezior, które w zasadzie należy poddawać rekultywacji, aby uzyskać pierwotny stan czystości. Rzeka niesie bowiem od źródeł wodę zawsze czystą i w zasadzie wystarczy łoby zamknąć punkty zrzutu ścieków i zahamować zrzut obszarowy, aby przywrócić jej pożądany stan jakościowy*. Ponadto ruch wody powoduje lepsze jej natlenienie niż w jeziorze, stąd też biodegradacja zanieczyszczeń zachodzi efektywniej niż w jeziorach. Tak więc podstawową różnicą w degradacji jezior i rzek stanowi nie rodzaj dostarczanych do nich ścieków, lecz specyfika procesu uwalniania się od nich. O ile charakterystyczne dla jeziora jest krążenie materii w’ wieloletnim obiegu praktycznie zamkniętym, to rzeki charakteryzuje zmiana rozkładu stężeń zanieczyszczeń w jej biegu. Stężenie to oczywiście maleje w dół rzeki, o ile nie następuje dostawa kolejnych zanieczyszczeń.

Comments are closed.