You are here: Home > Ekologia > Populacja

Populacja

Populacja jako jeden z prostszych ponadorganizmalnych poziomów w hierarchii przyrody składa się z pewnej liczby osobników tego samego gatunku, które mogą swobodnie kontaktować się ze sobą i krzyżując się — wydawać potomstwo. Ten zespół osobników żyje w określonym miejscu, zajmuje jakąś przestrzeń i zmienia się wraz z upływem czasu.

Jednogatunkowy zbiór swobodnie krzyżujących się organizmów, zajmujący określony obszar, żyjący w określonym czasie nazywamy populacją.

Przestrzeń zajmowana przez populację to siedlisko, a ta jego część, która przypada na pojedynczego osobnika i zapewnia mu wszystkie potrzebne do życia elementy, to areał. Zajmowaną przestrzeń możemy mierzyć w jednostkach powierzchni, np. nr, km2 lub objętości, np. dm3, m3 itd. Wielkość siedliska i rozmiary areałów uwarunkowane są wieloma czynnikami: aktywnością życiową, wiekiem i rozmiarami osobników oraz rodzajem i ilością zjadanego przez każdego z nich pokarmu, działaniem czynników ograniczających, itp. Sumę areałów poszczególnych osobników nazywamy zasięgiem przestrzennym populacji. W obrębie areału znajduje się zwykle przestrzeń szczególnie preferowana przez osobnika, która zaspokaja jego wszystkie potrzeby życiowe. Przestrzeń ta jest aktywnie broniona i nazywamy ją rewirem lub terytorium.

Tak jak zasięg populacji nie jest zwykłą sumą areałów zajmowanych przez poszczególne osobniki, tak populacja nie jest tylko zbiorem osobników. Jeśli zmierzymy ilość O, zużytego przez pojedynczy organizm w jednostce czasu albo wydalonego CO„ wyparowanej wody lub wydzielonego ciepła i porównamy z wynikami uzyskanymi łącznie dla grupy osobników, to znów się okaże, że wyniki dla populacji nie są sumą wyników uzyskanych dla poszczególnych osobników. Przyczyna tkwi w tym, że pomiędzy osobnikami istnieje wiele zależności, które wiążą je w funkcjonalną całość – populację. Zależności te sprawiają, że organizm reaguje na czynniki środowiskowe inaczej niż populacja. Przekształca ona środowisko dostosowując je do własnych potrzeb, wytwarza specyficzny dla siebie mikroklimat i dysponuje mechanizmami regulującymi stosunki wewnętrzne, tj. stosunki między osobnikami.

Opisując stan populacji w danym momencie, określamy jej strukturę ekologiczną, zaś charakteryzując jej przemiany w czasie — dynamikę populacji.

Comments are closed.