You are here: Home > Ekologia > Poprawa warunków środowiskowych

Poprawa warunków środowiskowych

Znaczną poprawę warunków środowiskowych uzyskuje się poprzez wprowadzanie do krajobrazu rolniczego zadrzewień i zakrzaczeń śródpolnych, zalesianie stoków, sadzenie żywopłotów, obsadzanie ruchomych piaszczystych gleb przez rośliny o dobrze rozwiniętym systemie korzeniowym, np. grochodrzewem Robinia pseudoacacia, sosną Pinus silvestris. Zabiegi te nazywamy fltomelioracjami. Poprawiają one stosunki wodne gleb, łagodzą prędkość wiatrów, a przez to ograniczają erozję wietrzną.

Zadrzewienia śródpolne są ostoją dla wielu gatunków zwierząt, umożliwiają im przetrwanie zimy, a także regulują i ograniczają liczebność populacji zwierząt. W ich obrębie utrzymują się też populacje naturalnych wrogów wielu szkodników pól, np. 95% populacji stonki Melodontha melodontha niszczą zwierzęta żyjące w tych ostojowych wyspach leśnych.

Niezwykle istotnymi zabiegami umożliwiającymi wzrost produktywności pól uprawnych jest zasilenie w związki mineralne (nawozy sztuczne) i użyźnienie gleb nawozami naturalnymi, np. obornikiem, gnojowicą. Zabiegi te należy jednak stosować racjonalnie ponieważ przenawożenie może spowodować degradację gleb ze względu między innymi na dużą zawartość związków organicznych i wysokie stężenie jonów, zwłaszcza potasu w tych nawozach naturalnych. Niewłaściwe stosowanie nawożenia mineralnego przyczyniło się do śmierci niejednego jeziora na skutek uruchomienia procesów eutrofizacji. W ostatnich latach w Polsce zmniejszył się spływ substancji biogennych z pól do jezior. Było to spowodowane zmniejszeniem ilości wysiewanych przez rolników nawozów mineralnych na skutek kryzysu gospodarczego ostatnich lat. Jednak należy przypuszczać, że jest to stan przejściowy.
W krajach, gdzie uprawia się ryż, użyźnienie gleb za pomocą sinic wiążących azot atmosferyczny spowodowało światową zwyżkę plonów tej rośliny o 20% w ciągu zaledwie kilku lat.

Mimo wielkich nakładów energetycznych i materialnych ponoszonych przez człowieka na utrzymywanie sztucznych ekosystemów, zwłaszcza pól uprawnych, plony z nich uzyskiwane rzadko przekraczają produkcję żyznych biocenoz naturalnych. Dzieje się tak dlatego, że ich produkcja ogranicza się do kilku miesięcy w roku. Dlatego dużego znaczenia nabiera jakość plonów i dostosowanie układu produkcyjnego do warunków środowiskowych panujących w danym rejonie. Wprowadzanie do upraw gatunków lub odmian wysokopiennych, odpornych na czynniki ograniczające i choroby, a w naszym klimacie odmian przystosowanych do stosunkowo niskich temperatur, umożliwiających maksymalne wykorzystanie energii słonecznej w krótkim sezonie wegetacyjnym naszego klimatu.

Ponieważ możliwości dalszego wzrostu produktywności ekosystemów są już ograniczone, zwraca się uwagę na pozyskiwanie nowych terenów pod uprawę, jednak nie przez naruszanie areału ekosystemów naturalnych, lecz przez zagospodarowanie ubogich siedlisk o małym znaczeniu dla funkcjonowania biosfery, np. obrzeży pustyń i półpustynie. Dla przykładu powierzchnia Afryki jest wykorzystywana rolniczo w 27,3%, podczas gdy na te cele powinno się przeznaczyć 54% powierzchni kontynentu. Dalsze działania to ochrona gleb przed degradacją, intensyfikacja ochrony zbiorów przed niszczeniem, rozwijanie nowego typu hodowli, np. glonów oraz wykorzystywanie zasobów mórz i oceanów, których zasoby są wykorzystywane tylko w niewielkim stopniu . Zabiegi te mogą zwiększyć produktywność biosfery o około 10-15%.

Doskonalenie metod hodowli i rozwój zootechniki, selekcja zwierząt gospodarskich, uzyskiwanie nowych odmian zwierząt hodowlanych, stosowanie sztucznego zapłodnienia, wysokotreściwych pasz i wprowadzanie do upraw łąkowych gatunków roślin odpornych na wydeptywanie – to niektóre działania umożliwiające zwiększenie produkcji białka zwierzęcego.

Na koniec tych rozważań o zabiegach mających doprowadzić do wzrostu produktywności ekosystemów, należy zwrócić uwagę na to, że w różnych regionach świata produktywność agrocenoz jest bardzo zróżnicowana. O ile w wielu rejonach Ziemi produkcja rolnicza nie zaspokaja potrzeb ich mieszkańców, to w krajach wysoko rozwiniętych, zwłaszcza Europy Zachodniej oraz USA, Kanadzie i Australii występuje nadprodukcja.

 

 

Comments are closed.