You are here: Home > Ekologia > Obieg pierwiastków w przyrodzie

Obieg pierwiastków w przyrodzie

Naturalną konsekwencją obiegu materii w ekosystemach jest przemieszczanie się pierwiastków chemicznych po charakterystycznych drogach – od środowiska do organizmów i znów z powrotem do środowiska.

Mniej lub bardziej zamknięte obiegi pierwiastków w przyrodzie nazywamy cyklami biogeochemicznymi.

Dziedziną nauki zajmującą się badaniem wymiany lub przepływu związków chemicznych pomiędzy nieożywionymi i żywymi składnikami biosfery jest biogeochemia.

Spośród ponad stu pierwiastków występujących w przyrodzie żywe organizmy potrzebują około sześćdziesiąt. Na niektóre z nich, zwłaszcza pierwiastki biogenne, zapotrzebowanie jest duże, inne wykorzystywane są w niewielkich ilościach. Wszystkie jednak przemieszczają się w przyrodzie i krążą według dwóch podstawowych cykli biogeochemicznych.

Obieg typu gazowego chrakteryzuje się tym, że głównym zbiornikiem pierwiastka lub związku chemicznego jest atmosfera lub hydrosfera. Cykle tego rodzaju, np. obieg C, N, O, są stabilne i szybko dostosowują się do zachodzących w biosferze zmian. Lokalne zwiększanie lub niedobór pierwiastka jest szybko wyrównywany ruchami powietrza, wzmożonym wiązaniem przez oceany itp.
Obieg typu sedymentacyjnego, obejmuje pierwiastki, których rezerwuarem jest głównie litosfera, np. P, Fe, S. Tego typu obiegi są mniej doskonale. Krążenie pierwiastka może ulec zakłóceniu lub nawet przerwaniu, ponieważ zasadnicza jego masa jako uwięziona w skorupie ziemskiej jest bardzo mało aktywna i ruchliwa. W rezultacie część pierwiastka może wypaść z obiegu na dłuższy czas. Powrót lub włączenie pierwiastka w obieg jest możliwy — głównie dzięki procesom powodowanym przez organizmy.

Do najważniejszych cykli biogeochemicznych zaliczamy obieg pierwiastków C, H, O, N, P, S oraz związków chemicznych CO, i H2O oraz innych krążących związków organicznych, ściśle powiązanych z obiegiem pierwiastków ze względu na to, że są z nich zbudowane.

Comments are closed.