You are here: Home > Ekologia > Funkcjonowanie ekosystemu

Funkcjonowanie ekosystemu

W ekosystemach o pełnej strukturze podstawą funkcjonowania jest materia organiczna wytwarzana przez producentów w procesie fotosyntezy. Jest to materia autochtoniczna, zabezpieczająca samowystarczalność i niezależność ekosystemu od innych. Ekosystemy takie nazywamy autotroficznymi. W takich zamkniętych, samowystarczalnych ekosystemach własna produkcja wystarcza na zaspokojenie potrzeb życiowych konsumentów. Wprawdzie w takich ekosystemach wytwarzanie materii organicznej odbywa się także w procesach chemosyntezy, ale produkcja chemoautotrofów nie ma większego znaczenia w ogólnym bilansie biomasy. Ich rola polega głównie na umożliwianiu zamykania cyklu obiegu materii w ekosystemie. Organizmy te bowiem utleniając toksyczne i nieprzyswajalne produkty degradacji materii organicznej, np. NH2, CO, H2S, zamieniają je do form przyswajalnych przez producentów, np. NO, CO2, S04.

Osłabienie lub brak któregokolwiek z ogniw życia upośledza działanie ekosystemu. Zasadniczym elementem decydującym o niepełnym działaniu jest intensywność produkcji pierwotnej. Jeśli jest ona niewystarczająca, nie zaspokaja potrzeb konsumentów, to powstają ekosystemy otwarte — ekosystemy hetero-troflczne. Ale i takie ekosystemy muszą być zasilane w materię. Pochodzi ona z zewnątrz. Jest to materia allochtoniczna. Skrajnym przykładem takiego ekosystemu są głębie oceaniczne. Brak światła uniemożliwia rozwój roślin. Życie heterotrofów opiera się tu na materii opadającej z górnych warstw oceanu. Podobną sytuację stwierdzimy w jaskiniach. Tu życie heterotrofów jest możliwe dzięki materii pochodzącej z kału nietoperzy, obumarłych szczątków roślin i detrytusu naniesionego z wodą przez szczeliny. Materią tą żywi się fauna detrytofagów, głównie pierwotniaków, owadów bezskrzydłych i czerwi much, a nimi — drapieżne owady i nieliczne pajęczaki. Związki mineralne uwalniane przez reducentów w takim ekosystemie są bezużyteczne. Mogą one być wykorzystywane wtedy, gdy woda je przeniesie do innego ekosystemu, gdzie żyją producenci.

Bez względu na strukturę ekosystemu jest on zawsze układem otwartym — zasilanym docierającą do niego z zewnątrz energią lub materią. W ekosystemach autotroficznych zasilanie jest możliwe dzięki dopływowi energii słonecznej. Ekosystemy heterotroficzne zasilane są materią pochodzącą z zewnątrz, ale wcześniej powstałą kosztem energii słonecznej.

Comments are closed.