You are here: Home > Ekologia > Formy ochrony przyrody

Formy ochrony przyrody

Jednym ze sposobów ochrony przyrody w rozumieniu nowej ustawy jest tworzenie obszarów specjalnych, czyli terenów objętych szczególną regulacją prawną dla osiągnięcia określonych celów i realizacji określonych potrzeb. Ustawa o ochronie przyrody powołała tzw. krajowy system obszarów chronionych (KSOCh), który docelowo powinien obejmować 25 % powierzchni kraju. Strukturę KSOCh budują następujące jednostki (obszary specjalne).

Park narodowy to obszar chroniony o powierzchni co najmniej 1000 ha, charakteryzujący się wybitnymi walorami przyrodniczymi, naukowymi, kulturowymi, społecznymi i wychowawczymi. Na tym obszarze ochronie podlega całość przyrody i krajobrazu; park narodowy jest jedyną strukturą KSOCh, w której kompetencje wojewody —jako organu administracji państwowej — są ograniczone na rzecz kompetencji dyrektora parku, podlegającego bezpośrednio ministrowi, reprezentowanemu przez Radę Parków Narodowych; pod pewnym względem jest to więc obszar wyłączony z terytorium województwa; park narodowy wraz z otuliną czyli obszarem ochronnym wokół niego — zabezpieczającym go od działania szkodliwych wpływów z zewnątrz — tworzony jest mocą rozporządzenia Rady Ministrów.

W Polsce istnieje dziś 20 parków narodowych o łącznej powierzchni 264.364 ha, co stanowi 0.84% powierzchni kraju. Podstawowe dane na ich temat podaje tabela 16. Razem z rezerwatami przyrody, których mamy 1063 o łącznej powierzchni 126.673 ha, stanowi to 390.937 ha, czyli 1.25% powierzchni kraju.

Rezerwat przyrody to obszar ochrony mało zmienionych lub naturalnych zasobów przyrody ożywionej i nieożywionej, podlegający ochronie ze względu na wybitne walory przyrodnicze, naukowe, kulturowe i krajobrazowe, tworzony mocą rozporządzenia ministra ochrony środowiska, zasobów naturalnych i leśnictwa, czyli aktu prawnego mniejszej rangi niż odnośny akt dotyczący powoływania parków narodowych.

Park krajobrazowy to obszar, na którym wolno prowadzić działalność gospodarczą— tak jednak, aby nie zakłócać naturalnych układów przyrodniczych, historycznych i kulturowych istniejących na danym obszarze chronionym; park krajobrazowy wraz z otuliną powołuje wojewoda.

Do końca 1993 roku zostało utworzonych 91 parków krajobrazowych o łącznej powierzchni 1.726.809 ha, co stanowi 5,6% powierzchni Polski.

Comments are closed.