You are here: Home > Ekologia > Czynniki zewnętrzne działające na populację

Czynniki zewnętrzne działające na populację

Czynniki zewnętrzne działające na populację, powodujące pośrednio lub bezpośrednio śmiertelność nazywamy oporem środowiska.

Miarą oporu środowiska może być liczba osobników ubywających z populacji na skutek działania niekorzystnych czynników w określonej jednostce czasu. Jeżeli wyznaczymy rozrodczość w najbardziej sprzyjających warunkach, np. w laboratorium i porównamy z rozrodczością faktycznie stwierdzaną w przyrodzie, to okaże się, że oba wskaźniki się różnią. Różnicę tę możemy traktować jako miarę oporu środowiska.

Liczebność i zagęszczenie populacji zależy także od wpływu populacji innych gatunków, między którymi wytworzyły się różne typy interakcji korzystnych, np. symbioza, jak i niekorzystnych, np. drapieżnictwo (będzie o nich mowa dalej). W warunkach naturalnych populacja jednego gatunku nie tylko pozostaje pod wpływem czynników fizykochemicznych środowiska, ale jednocześnie jest pod presją innych populacji. W związku z tym zarówno liczebność, jak i zagęszczenie są wypadkową łącznego działania czynników biotycznych i abiotycznych, a obecnie bardzo często — czynników antropogennych.

Znajomość wyżej opisanych parametrów, a także wiedza o czynnikach powodujących śmiertelność poszczególnych stadiów rozwojowych, analiza struktury wieku i długości życia osobników pozwala wykreślić tzw. krzywe przeżywania. Krzywe te obrazują jak duży wpływ na populację mają czynniki ekologiczne.

Krzywa A występuje w przyrodzie stosunkowo rzadko. Charakteryzuje się ona gwałtownym spadkiem liczby osobników, co prowadzi do śmierci populacji. W warunkach laboratoryjnych może to nastąpić, np. przez niedostarczenie hodowlanym okazom pokarmu, w przyrodzie — na skutek jakiegoś kataklizmu.

Jeżeli największa śmiertelność występuje u osobników starych, tj. przy końcu okresu życia, uzyskujemy krzywą oznakowaną literą B. Sytuacje takie zdarzają się w populacjach mających mało wrogów naturalnych lub charakteryzujących się wysoką organizacją życia społecznego.

Gdy przeżywalność bez względu na wiek jest stała, krzywa przyjmuje formę przekątnej (C). Ten rodzaj krzywej jest w przyrodzie niezwykłąrzadkością. Zwykle występują pewne oscylacje (Cl) lub krzywa jest lekko esowata (C2).

W warunkach naturalnych najczęściej występuje krzywa D. Tu główna redukcja liczebności (wysoka śmiertelność) występuje we wczesnych stadiach rozwojowych.

 

 

 

Comments are closed.