You are here: Home > Ekologia > CHARAKTERYSTYCZNE CECHY BIOCENOZ

CHARAKTERYSTYCZNE CECHY BIOCENOZ

W określonym biotopie występuje, współistnieje wiele populacji różnych gatunków roślin, zwierząt i grzybów. Populacje te stanowią układ ekologiczny wyższego rzędu, który funkcjonuje jako całość dzięki wzajemnym zależnościom.

Zbiór populacji żyjących na określonej przestrzeni i w określonym czasie to biocenoza (gr. bios — życie, koinos — wspólny).

Biocenoza charakteryzuje się cechami, których nie mają poszczególne populacje czy osobniki wchodzące w jej skład. Do cech, za pomocą których można charakteryzować ten układ ekologiczny, zaliczamy przede wszystkim:

1.    zajmowanie określonej przestrzeni,

2.    składanie się z populacji różnych gatunków,

3.    istnienie zależności pokarmowych między populacjami,

4.    wykorzystanie i przetwarzanie materii i energii,

5.    przekształcanie się,

6.    dążenie do trwania w stanie równowagi.

Tak więc rozwijając nasze rozważania o biocenozie możemy określić, że:

1.    zajmuje określoną przestrzeń, w której oddziałująna organizmy różne czynniki fizyczne środowiska;

2.    składa się z populacji różnych gatunków, które funkcjonują jako całość dzięki wzajemnym powiązaniom korzystnym (interakcje dodatnie), niekorzystnym (interakcje ujemne) i obojętnym (interakcje neutralne, tzw. neutralizm);

3.    podstawą jej istnienia są zależności pokarmowe pomiędzy populacjami; związki te utrzymująrównowagę liczbowąposzczególnych populacji i są efektem przystosowania się do siebie różnych populacji; podstawą powiązań pokarmowych są producenci — autotrofy dostarczający bazę pokarmową konsumentom — heterotrofom; dzięki działalności obu tych grup organizmów w biocenozie istnieją jeszcze reducenci (destruenci) — rozkładający martwą materię organiczną;

4.    wykorzystuje i przetwarza materię i energię, organizmy populacji pobierają ze środowiska składniki pokarmowe i przetwarzają je na własne składniki budulcowe oraz zużywają na pozyskiwanie energii niezbędnej na potrzeby życiowe; należy przy tym pamiętać, że intensywność metabolizmu w znacznym stopniu zależy od rozmiarów organizmu; im mniejsze organizmy, tym większy jest ich metabolizm w przeliczeniu na jednostkę masy; w związku z tym organizmy małe wbudowują we własne ciało mniejszą ilość zjadanego pokarmu niż duże;

5.    jak każdy układ przyrodniczy ulega przekształceniom, w czasie których zmienia środowisko i sama ulega zmianom nazywanym sukcesją;

6.    w toku procesów ewolucyjnych ustala się w niej stan równowagi, w którym wszystkie populacje przystosowały się do siebie, wytwarzając takie formy współżycia, że nie hamują wzajemnie swego rozwoju; równowaga jest w warunkach naturalnych utrzymywana dzięki procesom samoregulacji, ale może ulec zachwianiu pod wpływem czynników środowiskowych oraz — zwłaszcza ostatnio — pod wpływem czynników antropogenicznych.

Comments are closed.