You are here: Home > Ekologia > Biotesty

Biotesty

Znajomość wymagań życiowych organizmów oraz ich tolerancji na różne czynniki środowiska ma duże znaczenie praktyczne. Wiedzę tę wykorzystuje się między innymi w rolnictwie i hodowli zwierząt, jak również w określaniu stanu środowiska i kierunków jego zmian, zachodzących tak w warunkach naturalnych, jak i w warunkach silnej antropopresji.
Znajomość potrzeb życiowych roślin i zwierząt, ich wymagań w stosunku do określonych czynników środowiskowych oraz tolerancji na różne zanieczyszczenia jest podstawą analiz określających stan środowiska, a także tendencje zmian zachodzących w ekosystemach. Do testowania stanu środowiska wykorzystuje się wiele wskaźników fizycznych i chemicznych. Najlepszą metodą badania jest stosowanie biologicznych wskaźników stopnia zanieczyszczenia środowiska, tzw. bioindykatorów.

Eksperymenty, w których wykorzystuje się organizmy do oceny efektu działania różnych substancji w środowisku lub czynników środowiskowych, nazywamy biotestami.

Niekiedy okazuje się, że bioindykatory nie mogą być zastąpione wskaźnikami fizyko – chemicznymi, bowiem ich wskazania nie odzwierciedlają rzeczywistego obrazu stanu środowiska. Wynika to między innymi z tego, że wiele substancji toksycznych akumuluje się w ciele organizmów. I bywa, że w abiotycznej części badanego rejonu poziom substancji trujących jest niski i nie nasuwa podejrzeń 0    stanie zagrożenia, nawet przy dalszym ich dopływie. Analiza za pomocą bio-wskaźników może w tym samym czasie wykazać tak wysoki poziom akumulacji substancji toksycznych w organizmach, że dalszy ich dopływ grozi nieodwracalnym wyniszczeniem poszczególnych populacji lub całego świata organicznego w badanym biotopie.

Stosując w praktyce wiedzę o tolerancji organizmów, należy mieć świadomość, że stosowanie tylko jednej metody do diagnozowania stanu środowiska, np. biotestów, nie daje rzeczywistego obrazu. Dla całościowej oceny funkcjonowania i stanu środowiska należy stosować kilka metod jednocześnie.

W celu ujednolicenia badań w skali światowej organizacje międzynarodowe podają zasady postępowania przy badaniu toksyczności oraz wykazy organizmów wskaźnikowych. Dla kontroli stanu wód w Europie Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca stosowanie ryb bardzo wrażliwych na zanieczyszczenia, np. pstrąga potokowego Salmo tnitta m. ferio, płoci Rutilus rutilus, sandacza Lucio-perca lucioperca oraz ryb średnio wrażliwych, np. okonia Perca fluviatilis, karpia Cyprinus carpio, uklei Alburnus alburmts. W celu określenia stopnia toksyczności przeprowadza się hodowlę ryb przez 2-20 dni i określa się ich śmiertelność oraz bada przebieg procesów biochemicznych i fizjologicznych, zmiany w sposobie poruszania się, zachowania itp.

Comments are closed.